Egoizm
Tanım
Egoizm, bireyin kendi çıkarını ahlaki ölçüt olarak temel alması gerektiğini savunan görüştür.
Cümle
İnsan, kendi çıkarını önceleyen bir varlıktır
Bağlam
- Ahlak felsefesinde normatif bir teoridir.
- Psikolojik egoizmle karıştırılmamalıdır.
- Bireycilik tartışmalarıyla ilişkilidir.
Kapsam ve Sınırlar
- Toplumsal dayanışmayı zayıflatabilir.
- Evrensel ahlak ilkeleri üretmekte zorlanır.
- Empatiyi ikincil hâle getirir.
Kullanım Örnekleri
- Kendi yararını ahlaki gerekçe saymak.
- Toplumsal faydayı ikincil görmek.
Yanlış Kullanımlar
- Her çıkarcı davranışı egoizm sanmak.
- Egoizmi psikolojik zorunluluk gibi sunmak.
- Bencilliği ahlaki erdem olarak göstermek.
Anlam Dönüşümü
- Başlangıçta ahlaki bir tezdi.
- Modern dönemde psikolojiyle ilişkilendirildi.
- Günümüzde normatif ve betimleyici ayrımı yapılır.
Kavram Kökeni
- Ahlak felsefesi
- Modern bireycilik
Disiplinlere Göre Kullanım
Egoizm, bireysel çıkarı ahlaki ölçüt kabul eden normatif teori olarak ele alınır.
Egoist insan tasavvuru, toplumsal sözleşme ve çıkar dengesi teorilerinde kullanılır.
Filozoflar Arası Kullanım Farkı
İnsan davranışlarını temelde öz-çıkar üzerinden açıklar.
Rasyonel egoizmi ahlaki bir ideal olarak savunur.