Materyalizm
Tanım
Materyalizm, var olan her şeyin temelinde maddenin bulunduğunu savunan felsefi görüştür.
Cümle
Gerçeklik, bilinçten bağımsız maddi süreçlerin ürünüdür
Eş / Yakın Anlam
-Zıt Anlam
-Bağlam
- Varlık felsefesinde gerçekliğin temel bileşenini açıklamak için kullanılır.
- Bilinç–madde ilişkisi tartışmalarında idealizme karşıt konumda yer alır.
- Bilimsel doğa anlayışının felsefi temellendirilmesinde referans alınır.
Kapsam ve Sınırlar
- Bilinç ve öznel deneyimi tamamen açıklamakta yetersiz kalabilir.
- Ahlak ve anlam gibi normatif alanları indirgemeci biçimde ele alma riski taşır.
- Metafizik soruları yalnızca fiziksel süreçlere indirger.
Kullanım Örnekleri
- Bilinç, beynin bir işlevi olarak açıklanır.
- Doğaüstü varlıklar ontolojik olarak reddedilir.
Yanlış Kullanımlar
- Materyalizmi zorunlu olarak ahlaki nihilizmle özdeşleştirmek.
- Bilimsel yöntemi materyalizmin tek sonucu gibi sunmak.
- Her maddi açıklamayı materyalizm sanmak.
Anlam Dönüşümü
- Antik atomculukta doğa açıklaması olarak ortaya çıkmıştır.
- Modern dönemde mekanik doğa anlayışıyla güç kazanmıştır.
- 19. yüzyılda tarihsel ve diyalektik biçimler geliştirilmiştir.
Kavram Kökeni
- Materyalizm Latince 'materia' (madde) kelimesinden türemiştir.
- Antik atomculukla başlayıp modern felsefede sistemleşmiştir.
Disiplinlere Göre Kullanım
Materyalizm, var olan her şeyin temelini maddede bulur ve gerçekliği fiziksel süreçlerle açıklar.
Doğayı aşkın ilkelere başvurmadan, maddi nedenler ve yasalarla açıklamayı amaçlar.
Bilimsel açıklamaların metafizik varsayımlardan arındırılması gerektiğini savunan arka planı oluşturur.
Filozoflar Arası Kullanım Farkı
Materyalizmin erken biçimini atomcu ontolojiyle temellendirir; varlığı maddi parçacıklara indirger.
Materyalizmi tarihsel ve diyalektik biçimde yeniden kurarak toplumsal süreçlere uygular.