Agnostik

Tanım

Agnostik, Tanrı’nın varlığı ya da yokluğu hakkında kesin ve temellendirilmiş bilgiye ulaşılamayacağını savunan kişidir.

Cümle

“Tanrı hakkında bilgi mümkün değildir.”Thomas H. Huxley

Disiplin

Epistemoloji, Din Felsefesi, İdeolojiler

Etiket

Etimoloji

Fransızca

Eş / Yakın Anlam

Zıt Anlam

Ateist, Deist, Fideist

İlişkili Kavramlar

Agnostisizm, Bilgi Sınırları, Epistemik, Epistemoloji, Geçici Agnostisizm, Güçlü Agnostisizm

Bağlam

Epistemolojik temkin anlayışına dayanır.
Teizm ve ateizm karşısında askıda durma tutumudur.

Kapsam ve Sınırlar

İnançsızlıkla karıştırılabilir.
Pratik hayatta tutarsız bir konum olarak görülebilir.

Kullanım Örnekleri

Tanrı hakkında yargıyı askıya alma
Bilinemezlik iddiasıyla kesin hükümden kaçınma

Yanlış Kullanımlar

Agnostisizmi kararsızlıkla özdeşleştirmek
Agnostikliği ateizmin yumuşak biçimi sanmak

Anlam Dönüşümü

19. yüzyılda Huxley tarafından kavramsallaştırıldı.
Modern dönemde yaygın bir bireysel tutum hâline geldi.

Kavram Kökeni

Yunanca: a-gnosis
Bilinemezlik

Disiplinlere Göre Kullanım

Agnostik tutum, bilginin sınırları ve bilinebilirlik problemi bağlamında Tanrı bilgisine epistemik temkinle yaklaşır.

Teizm ve ateizm karşısında Tanrı’nın varlığına ilişkin yargıyı askıya alan ara bir konum olarak ele alınır.

Filozoflar Arası Kullanım Farkı

Agnostisizm kavramını epistemik bir ilke olarak tanımlamış ve bilginin sınırlarına vurgu yapmıştır.

Tanrı’nın teorik akılla bilinemeyeceği görüşüyle agnostik yaklaşımı dolaylı biçimde etkilemiştir.