Amaç

Tanım

Amaç, bir eylemin veya sürecin yöneldiği sonuç ya da hedef durumdur.

Cümle
“Doğada hiçbir şey amaçsız değildir.”Aristoteles
Eş / Yakın Anlam
-
Zıt Anlam
-
İlişkili Kavramlar
Araç, Değer, Değer Hiyerarşisi, Düzen, Eylem, Fiil
Bağlam
  • Teleolojik açıklamalarda kullanılır.
  • Etik ve eylem felsefesinde merkezi rol oynar.
Kapsam ve Sınırlar
  • Her süreç amaçlı değildir.
  • Amaç nedensellikle karıştırılmamalıdır.
Kullanım Örnekleri
  • Bu eylemin amacı nedir?
  • Amaç–araç ilişkisi tartışıldı.
Yanlış Kullanımlar
  • Sonucu nedeni yerine koymak
  • Doğaya bilinçli amaç atfetmek
Anlam Dönüşümü
  • Antik felsefede erek kavramıyla ilişkilidir.
  • Modern bilimde sınırlı kullanıma sahiptir.
Kavram Kökeni
  • Arapça: ʿamac
  • Yönelinen hedef anlamı
Disiplinlere Göre Kullanım

Amaç, varlık ve süreçlerin ereksel açıklaması bağlamında ele alınır.

İnsan eylemleri, amaçlar doğrultusunda değerlendirilir.

Amaç, nedensel açıklamalardan farklı olarak yönelimsel bir ilke sunar.
Filozoflar Arası Kullanım Farkı

Amaçı, dört neden öğretisinde ereksel neden olarak temellendirir.

Amaçı, ahlakta pratik aklın koyduğu ilke olarak ele alır.

Doğada amaç bulunduğu fikrini reddederek teleolojiyi eleştirir.