Aydınlanmacılık
Tanım
Aydınlanmacılık, aklı, eleştirel düşünceyi ve bilimi insanın özgürleşmesinin temel aracı olarak gören düşünsel harekettir.
Cümle
“Aklını kullanma cesaretini göster.”
Eş / Yakın Anlam
-Zıt Anlam
-Bağlam
- 18. yüzyıl Avrupa düşüncesini tanımlamak için kullanılır.
- Dinî otorite ve geleneksel dogmalara eleştirel yaklaşımı ifade eder.
Kapsam ve Sınırlar
- Aklın sınırlarını yeterince hesaba katmayabilir.
- Kültürel ve tarihsel farklılıkları ikincil görebilir.
Kullanım Örnekleri
- Akla dayalı ahlak anlayışı
- Bilimsel bilginin otorite kazanması
Yanlış Kullanımlar
- Aydınlanmacılığı din karşıtlığına indirgemek
- Her akıl vurgusunu aydınlanmacılık sanmak
Anlam Dönüşümü
- Eleştirel akıl çağrısı olarak ortaya çıktı.
- Modern siyasal ve bilimsel düşüncenin temeli oldu.
Kavram Kökeni
- 18. yüzyıl Avrupa Aydınlanması
- Akıl ve ilerleme ideali
Disiplinlere Göre Kullanım
Aydınlanmacılık, aklın rehberliğinde bilgi ve özgürleşmeyi hedefleyen düşünsel harekettir.
Hukuk devleti, bireysel haklar ve yurttaşlık fikri aydınlanmacı düşünceden beslenir.
Bilimsel yöntemin otorite kazanması Aydınlanma bağlamında değerlendirilir.
Filozoflar Arası Kullanım Farkı
Aydınlanmayı insanın kendi aklını kullanma cesareti olarak tanımlamıştır.
Dinî dogmalara ve otoriteye karşı aklı ve hoşgörüyü savunmuştur.
Ansiklopedi projesiyle aydınlanmacı bilgi idealini somutlaştırmıştır.