Davranışçılık
Tanım
Davranışçılık, yalnızca gözlemlenebilir davranışları bilimsel inceleme konusu yapan yaklaşımdır.
Cümle
“Psikoloji, davranış bilimi olmalıdır.”
Bağlam
- Psikolojide bilimsel yöntem tartışmalarında kullanılır.
- Zihinsel süreçlerin dışlanmasını savunan yaklaşımı ifade eder.
Kapsam ve Sınırlar
- Bilinç ve zihinsel süreçleri açıklamakta yetersizdir.
- İçsel deneyimi bütünüyle dışlar.
Kullanım Örnekleri
- Uyarıcı-tepki ilişkilerinin incelenmesi
- Öğrenmenin koşullanma ile açıklanması
Yanlış Kullanımlar
- Davranışçılığı tüm psikoloji tarihiyle özdeşleştirmek
- Davranışçı yöntemleri insan doğasının tamamı sanmak
Anlam Dönüşümü
- İçgözlemci psikolojiye tepki olarak doğdu.
- Daha sonra bilişsel yaklaşımlarla eleştirildi.
Kavram Kökeni
- Davranış temelli psikoloji
- İçsel süreçlerin dışlanması
Disiplinlere Göre Kullanım
Davranışçılık, psikolojiyi yalnızca gözlemlenebilir davranışlara indirger ve bilimsel yöntemle temellendirir.
Gözlenebilirlik ve ölçülebilirlik kriterlerini merkeze alarak bilimsel açıklamanın sınırlarını çizer.
Filozoflar Arası Kullanım Farkı
Psikolojiyi davranış bilimi olarak tanımlayarak davranışçılığın kurucusu olmuştur.
Edimsel koşullanma kuramıyla davranışçı yaklaşımı sistematik ve deneysel bir modele dönüştürmüştür.
Klasik koşullanma deneyleriyle davranışçılığın deneysel temelini oluşturmuştur.