Değer Yargısı
Tanım
Değer yargısı, bir şeyin iyi, kötü, doğru ya da yanlış olması gerektiğine dair normatif hükümdür.
Cümle
“Değer yargıları, olması gerekeni bildirir.”
Bağlam
- Olgusal yargılardan ayrım problemi bağlamında tartışılır.
- Etik ve estetik alanların temel yargı türüdür.
Kapsam ve Sınırlar
- Değer yargıları nesnel olarak doğrulanamaz.
- Kültürel ve tarihsel etkiler taşır.
Kullanım Örnekleri
- Bu davranış yanlıştır.
- Bu eser güzeldir.
Yanlış Kullanımlar
- Değer yargılarını bilimsel iddia gibi sunmak
Anlam Dönüşümü
- Hume’da olgu–değer ayrımıyla belirginleşmiştir.
- Modern felsefede normatif teoriyle ilişkilidir.
Kavram Kökeni
- Türkçe: yargı
- Değerlendirme anlamı
Disiplinlere Göre Kullanım
Değer yargısı, eylemlerin iyi ya da kötü olması gerektiğine dair normatif hükümleri ifade eder.
Değer yargıları, güzel ve çirkin değerlendirmelerinin temelini oluşturur.
Değer yargıları, değerlerin nasıl temellendirileceği ve sınıflandırılacağı problemine bağlıdır.
Filozoflar Arası Kullanım Farkı
Değer yargılarını olgusal yargılardan ayırarak ‘olan’dan ‘olması gereken’in çıkarılamayacağını savunur.
Değer yargılarını pratik aklın ve normatif yasaların alanına yerleştirir.
Değer yargılarını indirgenemez normatif nitelikler olarak ele alır.