Teslis
Tanım
Teslis, Hristiyan inancında Tanrı’nın Baba, Oğul ve Kutsal Ruh olmak üzere üç kişilikte tek öz olarak var olduğunu savunan öğretidir.
Cümle
Teslis, birlik ile çokluğu aynı anda düşünme çabasıdır
Bağlam
- Hristiyan teolojisinin merkezî Tanrı anlayışını oluşturur.
- Birlik ve çokluk problemini metafizik düzeyde ele alır.
- Din felsefesinde Tanrı’nın doğası tartışmalarında kullanılır.
Kapsam ve Sınırlar
- Akılsal olarak tam kavranması güçtür.
- Monoteizm eleştirilerine açıktır.
- Analojilerle açıklanması zorunlu hâle gelir.
Kullanım Örnekleri
- Baba-Oğul-Kutsal Ruh birlik anlayışı.
- Hristiyan ibadet ve doktrinlerinde merkezi rolü.
Yanlış Kullanımlar
- Teslisi üç ayrı Tanrı inancı gibi yorumlamak.
- Matematiksel üçleme gibi düşünmek.
- Sembolik dili literal biçimde ele almak.
Anlam Dönüşümü
- İlk dönemlerde örtük inanç formundaydı.
- Kilise konsilleriyle dogmatik hâle geldi.
- Felsefi teolojide metafizik problem olarak ele alındı.
Kavram Kökeni
- Teslis kelimesi Arapça kökenlidir.
- Üçleme ve üçlü yapı anlamları etrafında şekillenmiştir.
Disiplinlere Göre Kullanım
Teslis, Hristiyan Tanrı anlayışının merkezinde yer alan dogmatik öğretidir.
Birlik–çokluk problemi bağlamında Tanrı’nın doğasını açıklama girişimi olarak ele alınır.
Filozoflar Arası Kullanım Farkı
Teslisi, tek öz–üç kişi anlayışıyla metafizik ve analojik olarak temellendirmeye çalışır.
Teslisi, bellek–akıl–irade gibi zihinsel analojiler üzerinden açıklamaya yönelir.