Yorum
Tanım
Yorum, bir metni, olayı veya düşünceyi belirli bir bağlam ve perspektif içinde anlamlandırma etkinliğidir.
Cümle
“Yorum, anlamın sabit değil, daima açılan bir süreç olduğunu gösterir.”
Bağlam
- Hermeneutikte anlamın ortaya çıkma süreci olarak ele alınır.
- Metin, eylem ve sembollerin çözümlenmesinde kullanılır.
- Sosyal bilimlerde öznel bakış açısının rolünü görünür kılar.
Kapsam ve Sınırlar
- Yorum nesnel kesinlik iddiası taşımaz.
- Bağlamdan kopuk yorum geçerliliğini yitirir.
- Her yorum eşit derecede makul değildir.
Kullanım Örnekleri
- Bu metin farklı biçimlerde yorumlanabilir.
- Yorum, okuyucunun ufkuyla ilişkilidir.
Yanlış Kullanımlar
- Yorumu keyfi anlam yükleme sanmak
- Yorumu metnin yerine geçirmek
- Yorum ile anlamı özdeşleştirmek
Anlam Dönüşümü
- Klasik dönemde açıklama faaliyeti olarak görülmüştür.
- Hermeneutikle birlikte anlamın kurucu süreci haline gelmiştir.
Kavram Kökeni
- Türkçe: yorum
- Anlam verme ve açıklama edimi
Disiplinlere Göre Kullanım
Yorum, anlamın ortaya çıkmasını sağlayan kurucu bir süreç olarak ele alınır; metin ile yorumcu arasındaki etkileşim merkezîdir.
Yorum, anlamın sabit değil tarihsel ve bağlamsal olduğunu gösteren düşünsel etkinliktir.
Yorum, toplumsal olguların öznel ve kültürel bağlam içinde anlaşılmasını mümkün kılan yöntemdir.
Filozoflar Arası Kullanım Farkı
Yorumu, metnin hem dilsel yapısını hem de yazarın niyetini yeniden kurma çabası olarak görür.
Yorumu, yorumcunun tarihsel ufkuyla metnin ufkunun kaynaşması süreci olarak tanımlar.
Yorumu, metnin yazardan bağımsızlaşarak yeni anlam imkânları üretmesi olarak ele alır.