Zorunlu
Tanım
Zorunlu, varlığı aklen kaçınılmaz olan ve yokluğu düşünülemeyen varlıktır.
Cümle
“Zorunlu varlık, var olmaması düşünülemeyendir.”
Bağlam
- Tanrı’nın ontolojik statüsünü açıklamak için kullanılır.
Kapsam ve Sınırlar
- Zorunluluk kavramı yalnızca akli düzeyde anlaşılabilir.
Kullanım Örnekleri
- Zorunlu varlık olarak Allah
Yanlış Kullanımlar
- Zorunluluğu fiziksel zorunlulukla karıştırmak
Anlam Dönüşümü
- Mantıksal zorunluluktan metafizik zorunluluğa evrilmiştir.
Kavram Kökeni
- Arapça: ḍarūrī
- Kaçınılmazlık anlamı
Disiplinlere Göre Kullanım
Zorunlu, varlığı kendinden olan ve yokluğu düşünülemeyen tek varlık olarak Allah’a nispet edilir.
Zorunlu varlık, ontolojik zorunluluk ve nedensizlik ilkesi çerçevesinde ele alınır.
Filozoflar Arası Kullanım Farkı
Zorunlu varlığı, varlık–mahiyet ayrımıyla temellendirmiştir.
Zorunlu varlığı tüm varlık düzeninin ilk ilkesi olarak konumlandırmıştır.
Zorunlu varlığı ilahi irade ve kudret bağlamında savunmuştur.