Delil
Tanım
Delil, bir iddiayı aklen destekleyen ve kabul edilebilir kılan gerekçedir.
Cümle
“Delil, aklı zorlamaz; ona yol gösterir.”
Bağlam
- Kelam ve felsefede ispat araçları bağlamında kullanılır.
- Kanıt ve gerekçe kavramlarıyla birlikte değerlendirilir.
Kapsam ve Sınırlar
- Delil ikna edici olabilir fakat zorlayıcı değildir.
Kullanım Örnekleri
- Bu görüş için güçlü deliller sunuldu.
Yanlış Kullanımlar
- Delili mutlak ispat olarak görmek
Anlam Dönüşümü
- Klasik İslam düşüncesinde merkezi bir kavramdır.
- Modern dönemde argümantasyon teorileriyle ilişkilidir.
Kavram Kökeni
- Arapça: dalīl
- Yol gösteren işaret anlamı
Disiplinlere Göre Kullanım
Delil, bir iddianın aklen kabul edilebilirliğini sağlayan gerekçedir.
Delil, inanç esaslarının akıl yoluyla temellendirilmesinde kullanılır.
Delil, çıkarım ve ispat süreçlerinin dayandığı akıl yürütme unsurudur.
Filozoflar Arası Kullanım Farkı
Delili, aklı yönlendiren fakat zorlamayan rasyonel rehber olarak tanımlar.
Delili, zorunlu sonuç doğuran kıyas yapısı içinde değerlendirir.
Delili, bilimsel bilginin temel aracı olan ispatla ilişkilendirir.