Genellenebilirlik
Tanım
Genellenebilirlik, bilimsel sonuçların benzer durumlara uygulanabilme kapasitesidir.
Cümle
“Bilim, tekilden genele ulaşmayı amaçlar.”
Eş / Yakın Anlam
-Zıt Anlam
-Bağlam
- Tümevarım ve istatistiksel çıkarımla ilişkilidir.
- Bilimsel yasaların ve kuramların kurulmasını sağlar.
Kapsam ve Sınırlar
- Örneklemin sınırlı olması genellemeyi zayıflatır.
- Bağlamsal farklılıklar sonuçları geçersiz kılabilir.
Kullanım Örnekleri
- İstatistiksel yasalar
- Epidemiyolojik genellemeler
Yanlış Kullanımlar
- Sınırlı verilerden aşırı genelleme yapmak
Anlam Dönüşümü
- Klasik bilimde evrensellik hedefiyle özdeşleştirilmiştir.
- Modern bilimde olasılıksal genelleme anlayışı öne çıkmıştır.
Kavram Kökeni
- Türkçe: genel
- Kapsam genişletme anlamı
Disiplinlere Göre Kullanım
Genellenebilirlik, bilimsel sonuçların tekil gözlemleri aşarak yasa ve kuram düzeyine taşınabilmesini mümkün kılan temel ölçütlerden biridir.
Örneklem, yöntem ve istatistiksel çıkarım koşulları çerçevesinde sonuçların hangi sınırlar içinde genellenebileceği metodolojik olarak değerlendirilir.
Filozoflar Arası Kullanım Farkı
Tümevarım yoluyla bilimsel bilginin tekilden genele ulaşabileceğini savunmuştur.
Tümevarım problemine dikkat çekerek genellemenin zorunlu değil alışkanlığa dayalı olduğunu ileri sürmüştür.