Gerileme
Tanım
Gerileme, toplumsal veya kültürel gelişmenin önceki bir düzeyin altına düşmesi durumudur.
Cümle
“Tarih, yalnızca ilerleme değil, aynı zamanda gerileme örnekleriyle doludur.”
Bağlam
- İlerleme düşüncesinin eleştirisi bağlamında ele alınır.
Kapsam ve Sınırlar
- Gerileme yargısı çoğu zaman öznel ölçütlere dayanır.
Kullanım Örnekleri
- Kültürel çöküş tartışmaları
Yanlış Kullanımlar
- Her değişimi gerileme olarak nitelemek
Anlam Dönüşümü
- Tek çizgisel tarih anlayışına karşı çoğul tarih yorumları
Kavram Kökeni
- Türkçe: geri
- Arkaya çekilme anlamı
Disiplinlere Göre Kullanım
Gerileme, tek çizgisel ilerleme anlayışını sorgulayan eleştirel tarih yaklaşımlarında merkezi bir kavramdır.
Filozoflar Arası Kullanım Farkı
Tarihi yükseliş ve çöküş döngüleri içinde yorumlayarak gerilemeyi kaçınılmaz bir süreç olarak görmüştür.
Modern uygarlığı kimi yönleriyle bir kültürel gerileme olarak değerlendirmiştir.