İsteme
Tanım
İsteme, bir öznenin belirli bir durumu gerçekleştirmeye yönelen zihinsel ve istemsel eğilimidir.
Cümle
“İsteme, eylemin metafizik temelidir.”
Bağlam
- İrade ve eylem felsefesi bağlamında ele alınır.
- Ahlaki sorumluluk tartışmalarında merkezi rol oynar.
Kapsam ve Sınırlar
- İsteme her zaman bilinçli değildir.
- Arzu ve zorunlulukla karıştırılabilir.
Kullanım Örnekleri
- Bir eylemi yapmaya karar vermek
- Bir durumu değiştirmeyi istemek
Yanlış Kullanımlar
- İstemeyi özgür irade ile özdeşleştirmek
- Her davranışı istemeye bağlamak
Anlam Dönüşümü
- Schopenhauer’da metafizik bir ilke haline gelmiştir.
- Modern felsefede psikolojik bir süreç olarak ele alınır.
Kavram Kökeni
- Türkçe: istemek
- Talep etme anlamı
Disiplinlere Göre Kullanım
İsteme, arzu ve niyet gibi zihinsel durumlarla birlikte eylemin açıklanmasında temel bir rol oynar.
Eylemlerin nedenlerini ve sorumluluğunu açıklarken isteme kavramına başvurur.
İsteme, özgür irade ve ahlaki sorumluluk tartışmalarının merkezinde yer alır.
Filozoflar Arası Kullanım Farkı
İstemeyi tüm gerçekliğin metafizik temeli olarak görmüş ve dünyayı istemenin görünümü olarak yorumlamıştır.
İstemeyi akıl ve arzu ile ilişkili olarak, bilinçli tercihin bir boyutu şeklinde ele almıştır.