Kesret
Tanım
Kesret, varlığın birlikten türeyerek çokluk, çeşitlilik ve farklılık halinde görünmesini ifade eden metafizik kavramdır.
Cümle
Kesret, varlığın çokluk halinde görünüşüdür
Bağlam
- Tasavvufta vahdet–kesret ilişkisi temel ontolojik problem olarak ele alınır.
- Metafizikte görünüş ve hakikat ayrımıyla ilişkilendirilir.
- Felsefede çokluk–birlik tartışmalarının kavramsal karşılığıdır.
Kapsam ve Sınırlar
- Kesretin bağımsız bir varlık alanı gibi düşünülmesi.
- Vahdetten kopuk biçimde ele alınması.
Kullanım Örnekleri
- Doğadaki çeşitlilik kesret olarak yorumlanır.
- İnsanların farklılığı vahdet içinde kesret örneğidir.
Yanlış Kullanımlar
- Kesreti kaos veya düzensizlikle özdeşleştirmek.
- Çokluğu mutlak gerçeklik olarak görmek.
Anlam Dönüşümü
- Klasik İslam metafiziğinde ontolojik bir terim olarak kullanılmıştır.
- Tasavvufta varlığın tecelli düzeylerini açıklayan merkezi bir kavram hâline gelmiştir.
Kavram Kökeni
- Arapça kökenlidir
- Tasavvufta vahdet kavramının karşıtı olarak kullanılır
Disiplinlere Göre Kullanım
Kesret, mutlak birliğin (vahdet) farklı tezahürler hâlinde görünmesi olarak yorumlanır.
Kesret, varlık alanındaki çokluk problemini ve birlikle olan ontolojik ilişkisini açıklamak için kullanılır.
Filozoflar Arası Kullanım Farkı
Kesreti, vahdetin perdelenmiş görünümleri olarak değerlendirir ve ontolojik bir ayrılık olarak görmez.
Çokluk ve birlik ilişkisini sudur teorisi bağlamında sistematik biçimde ele alır.