Kutsal
Tanım
Kutsal, sıradan ve profan olandan ayrılarak özel anlam yüklenen varlık veya değerdir.
Cümle
“Kutsal, gündelik olandan ayrılmış olandır.”
Bağlam
- Dinî ritüel ve sembollerin merkezinde yer alır.
- Kutsal–profân ayrımı bağlamında ele alınır.
Kapsam ve Sınırlar
- Kutsallık nesnel ölçütlerle belirlenemez.
- Kültüre ve inanca göre değişkenlik gösterir.
Kullanım Örnekleri
- Kutsal mekânlar
- Kutsal zaman anlayışı
Yanlış Kullanımlar
- Her değerli olanı kutsal saymak
Anlam Dönüşümü
- İlkel toplumlarda tabu ile iç içeydi.
- Modern dönemde sembolik anlamı öne çıkmıştır.
Kavram Kökeni
- Türkçe: kut
- Uğur ve yücelik anlamı
Disiplinlere Göre Kullanım
Kutsal, kutsal–profân ayrımı üzerinden dinî tecrübenin merkezî kavramı olarak incelenir.
Kutsal, farklı dinlerde mekân, zaman ve nesneler üzerinden tezahür eden bir olgu olarak ele alınır.
Filozoflar Arası Kullanım Farkı
Kutsalı, profan olandan niteliksel olarak ayrılan bir gerçeklik olarak tanımlamıştır.
Kutsalı, numinous deneyim (mysterium tremendum et fascinans) kavramıyla açıklamıştır.