Öznel Deneyim
Tanım
Öznel deneyim, yalnızca deneyimi yaşayan özneye özgü olan bilinçli yaşantıdır.
Cümle
“Deneyim, öznel olarak yaşanır.”
Eş / Yakın Anlam
-Zıt Anlam
-Bağlam
- Bilinç probleminin temel boyutlarından biridir.
- Qualia tartışmalarıyla ilişkilidir.
Kapsam ve Sınırlar
- Başka özneler tarafından doğrudan paylaşılamaz.
Kullanım Örnekleri
- Bir acının kişisel olarak hissedilmesi
Yanlış Kullanımlar
- Öznel olanı bütünüyle göreli saymak
Anlam Dönüşümü
- Çağdaş bilinç felsefesinde merkezi bir sorun haline gelmiştir.
Kavram Kökeni
- Türkçe: özne
- Bireysel olma anlamı
Disiplinlere Göre Kullanım
Öznel deneyim, bilinçli yaşantıların yalnızca özneye açık olan niteliksel yönünü ifade eder.
Qualia ve deneyimin indirgenemezliği tartışmaları öznel deneyim kavramı etrafında yürütülür.
Filozoflar Arası Kullanım Farkı
Öznel deneyimi, “bir şey olmanın nasıl bir şey olduğu” sorusu üzerinden bilinç probleminin merkezine yerleştirmiştir.
Öznel deneyimi bilincin açıklanması zor olan yönü olarak tanımlayarak ‘zor problem’ tartışmasını geliştirmiştir.