Öznellik
Tanım
Öznellik, bilginin bireysel deneyim, algı ve bakış açısına bağlı olması durumudur.
Cümle
“Her bilgi, bir bakış açısından verilir.”
Bağlam
- Fenomenoloji ve yorumsamacı yaklaşımlarda merkezî konumdadır.
- Bilginin tarihsel ve kültürel koşulluluğunu vurgular.
Kapsam ve Sınırlar
- Genelleme yapmayı zorlaştırır.
- Evrensel geçerlilik iddiasını sınırlar.
Kullanım Örnekleri
- Estetik yargılar
- Kişisel deneyim anlatıları
Yanlış Kullanımlar
- Her bilginin keyfî olduğu sonucuna varmak
- Öznelliği görecilikle karıştırmak
Anlam Dönüşümü
- Klasik epistemolojide sorun olarak görülüyordu.
- Modern düşüncede kaçınılmaz bir unsur olarak kabul edilmiştir.
Kavram Kökeni
- Türkçe: özne
- Bireysel bakış anlamı
Disiplinlere Göre Kullanım
Öznellik, bilginin bireysel deneyim ve bakış açılarına bağlılığı çerçevesinde ele alınır.
Bilinç ve deneyimin öznel yapısı, öznelliği merkezi bir kavram haline getirir.
Filozoflar Arası Kullanım Farkı
Bilgiyi perspektiflere bağlı görerek radikal bir öznellik anlayışı geliştirmiştir.
Öznelliği bilinç yapılarının zorunlu bir boyutu olarak fenomenolojik temelde ele almıştır.