Sezgi
Tanım
Sezgi, akıl yürütmeye başvurmaksızın doğrudan kavrama yetisidir.
Cümle
“Sezgi, aklın dolaysız kavrayışıdır.”
Bağlam
- Rasyonalizm ve sezgicilik tartışmalarında yer alır.
- Metafizik ve ahlak felsefesinde dolaysız bilgi kaynağı olarak ele alınır.
Kapsam ve Sınırlar
- Sezgi nesnel olarak doğrulanamayabilir.
- Sezgi kişisel ve bağlama bağımlı olabilir.
Kullanım Örnekleri
- Bazı ahlaki yargılar sezgiyle verilir.
- Sezgi, çıkarımdan önce gelir.
Yanlış Kullanımlar
- Sezgiyi bilimsel kanıt yerine koymak
- Her sezgiyi doğru kabul etmek
Anlam Dönüşümü
- Platon’da ideaların doğrudan kavranışı olarak görülmüştür.
- Bergson’da süre ve yaşam kavrayışıyla ilişkilendirilmiştir.
Kavram Kökeni
- Türkçe: sezmek
- Önceden hissetme anlamı
Disiplinlere Göre Kullanım
Sezgi, dolaysız bilgi elde etme biçimi olarak değerlendirilir.
Sezgi, varlığın akıl yürütme olmaksızın kavranmasıyla ilişkilidir.
Filozoflar Arası Kullanım Farkı
Sezgiyi, süre ve yaşamın doğrudan kavranışı olarak tanımlar.
Sezgiyi, ideaların akıl yoluyla doğrudan kavranmasıyla ilişkilendirir.
Sezgiyi, apaçık ve seçik idelerin dolaysız kavranışı olarak görür.